Teknoloji Ekonomisi 24 AĞUSTOS 2012 / 16:02

Apple, IBM, HP, RIM, Microsoft, Facebook, Zynga ve diğerleri: Teknoloji şirketleri nereye gidiyor?

Bu hafta Hewlett-Packard ve Dell’in ardı ardına zarar açıkladığı mali çeyrek sonuçları sonrasında, teknoloji endüstrisinin son dönemde ne durumda olduğunu şirketler bazında inceleyelim istedik.



Spotta zarar eden şirketlerden girdik ama öncelikle işi iyi gidenlerden şirketlerden söz ederek başlayalım ki iyi haber önden gelsin. Apple’ın yeni ürünlerini çıkarmasını bekleyen teknoloji sektörü ve yatırımcılar, şirketin hisselerini tavana çıkartarak 620 milyar doların üzerinde şirket değeri oluşmasını sağladı.

Ama tüm şirketler bu kadar şanslı değil. Örneğin Temmuz ayına baktığımızda Microsoft’un tarihinde ilk kez zarar açıkladığına şahit olduğumuzu hatırlayacaksınız. Uzmanların yaptığı analizlere ve şirketten gelen açıklamaya göre zararın nedeni özellikle çevrimiçi reklam gelirleri ve Windows işletim sisteminin satışlarındaki azalmanın yanı sıra, 2007 yılında satın alınan AQuantile adlı çevrimiçi reklam şirketine yapılan 6 milyar dolarlık ödeme.



Gelelim Samsung'a. Hatırlarsanız Samsung, 6 Temmuz’da rekor ikinci çeyrek kârı beklediğini duyurmuştu. Şirket, bir yıl öncesine göre gelirlerini yüzde 79 artırarak 5.7 ila 6.1 milyar dolarlık operasyon kârı beklentisini açıkladı. Şirket 27 Temmuz’da Galaxy telefonların başını çektiği elektronik cihazlarının etkisiyle rekor çeyrek kârı ortaya koyarak işleri yolunda giden şirketler arasında yer aldı.

Yonga üreticisi AMD, şirketin gelirlerinin bir önceki çeyreğe göre yüzde 11 düştüğünü açıkladı. Buna sebep olarak da Çin ve Avrupa’daki talep daralmasını ve tüm piyasadaki tüketici eğilimlerini mazaret gösterdi.

BlackBerry üreticisi Research in Motion, 10 Temmuz’da yatırımcılarıyla toplantı yaparak iPhone ve Android akıllı telefonlar karşısında geliştirdikleri ürünlerin çıkışı konusunda sabırlı olunmasını istedi. Ayrıca önümüzdeki çeyreklerde de şirketin mali açıdan pek iyi olmayacağı konuşuluyor. Şirket eski BlackBerry modellerinin fiyatlarını düşürerek satışların artırılması hedefleniyor.



Intel, 17 Temmuz’da çeyrek gelirlerinin Wall Street öngörülerinin altında kalabileceğini dile getirdi. Buna sebep olarak da makro ekonomik ortamdaki rekabetin artmasını gösterdi.

Intel’den bir gün sonra IBM, üst üste 38. çeyrektir kâr açıklamanın gururunu yaşadı. Bununla birlikte Avrupa’daki ekonomik dalgalanma nedeniyle net gelirde yüzde 3’lük bir düşüş geldi. IBM’in Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’daki gelirleri geçtiğimiz yıla göre yüzde 9 oranında geriledi. Amerikan dolarının da etkileri nedeniyle IBM’in gelirlerinde azalma olduğu açıklandı.

EBay ikinci çeyrekte net gelirini ikiye katlarken, en fazla geliri online ödeme işleri yürüten PayPal ve e-ticaret sitelerinden elde etti. Şirketin 2006 yılından bu yana en güçlü büyüme oranına sahip olması dikkat çekici.

İnternet arama reklamları pazarındaki düşüşe rağmen Google’ın ikinci çeyrek gelirleri bir önceki çeyreğe göre yüzde 11 oranında arttı. Bu çeyrek sonuçlarına Google’ın 12.5 milyar dolar ödeyerek satın aldığı Motorola Mobility’nin rakamlarının da dahil olduğunu hatırlatalım. Mevcut durum ışığında Google'ın çeyrek geliri geçtiğimiz yıla oranla yüzde 35 artarak 12.2 milyar dolara yükseldi. Motorola dahil edilmeseydi bu gelir artışı yüzde 21 oranında kalacaktı.



Başta Apple için işler iyi gidiyor demiştik ama Apple da son çeyrekte büyümesinin yavaşladığını açıkladı. Hem gelir hem de net gelirde şirket kendisinden beklenenin altında bir büyüme göstererek analistlerin beklentilerini boşa çıkardı. Apple ürünlerinin satışlarında bir azalma görülmese de fiyatların düşmesi ve yeni ürünün bir süredir çıkmaması gelirlerdeki büyüme hızının yavaşlamasına sebep olarak gösteriliyor.

25 Temmuz’a gelindiğinde online oyun üreticisi Zynga, ikinci çeyrekte zarar açıkladı. Şirketin gelir ve kazancı Wall Street’in zaten düşük olan beklentilerini bile karşılayamadı. Bu yıl için beklentilerini düşürdüğünü açıklayan şirketin, “Draw Something” oyununun yeni sürümünün gelmemesi ve Facebook’taki oyun piyasasında rekabetin artması nedeniyle zarar ettiği düşünülüyor. Facebook üzerindeki değişiklikler nedeniyle de Zynga’nın FarmVille gibi popüler oyunlarına erişimin azaldığı da gelen bilgiler arasında.

Ve tabii Facebook... Temmuz ayının 26’sında iki aylık halka açık bir şirket olan Facebook, beklenenden yüksek gelir ve artan kullanıcı sayıları açıkladı. Yine de yatırımcıların ilgisini çekmeyi başaramayan Facebook’un değeri hızla düşmeye devam ediyor.

2 Ağustos’ta LinkedIn, işini büyütmek için yaptığı yatırımlar neticesinde net gelirinde düşüş yaşadı. Yine de site, beklenenden daha hızlı bir gelir artışı sağladı ve bu yıl sonu için öngörülerini artırdı.

Sony, Nisan – Haziran ayları arasındaki çeyrekte zarar açıklarken, mali yıldaki gelir beklentisini düşürdüğünü açıkladı. Sony, Japon Yen’inin güçlenmesi ile LCD ve PlayStation satışlarındaki azalma nedeniyle zarar etti. Şirketin toplam satışları yüzde 1.4 artarken, kameralar, profesyonel yayın ürünleri ve mobil telefonların bu artışta payı olduğu belirtildi.



Ağustos ayının en hareketli şirketlerinden biri olan Hewlett-Packard, bu çeyrek 9 milyar dolarlık zarar beklediğini açıkladı. 2008 yılında satın alınan Electronic Data Systems’ın mali kaydının henüz yapılması nedeniyle zarar edildiği bilgisi verildi. Beklenildiği gibi HP, 8.9 milyar dolarlık tarhinin en büyük zararını açıkladı. Geçtiğimiz yıla göre HP’nin gelirleri yüzde 5 düşerek 29.7 milyar dolara gerileyerek analistlerin beklentilerinin altında kaldı.

Groupon, Avrupa’daki ekonomik darboğaz nedeniyle beklenenden daha düşük büyüme rakamları elde etti. Analistler şirketin, doğrudan ürün satmak yerine kullanıcılarını sadece fırsatlara yönlendirdiği iş modeli nedeniyle gelecekte sorun yaşayabileceğini öngörüyor. Yine de Groupon, Wall Street’in kâr tahminlerinin ötesine geçmeyi başardı.

Küresel ekonomik zorluklar nedeniyle Cisco’nun gelirlerinde önemli bir düşüş beklenirken, şirket güçlü bir çeyrek sonucu açıklayarak dağıtılacak kâr paylarının artırılmasına karar verdi. Güney Doğu Avrupa’da yaşanan durgunluk ve devletlerin yatırım yapmaktan çekinirken Cisco, satışlarını son çeyrekte yüzde 4.4 artırdı.

Dell, son çeyrekte zarar açıklarken, son çeyrekte akıllı telefon ve tablet piyasasında yer alamamasının sıkıntısını fazlasıyla hissetti. Dell Ocak’ta bitecek mali yıl sonu için beklentilerini yüzde 20 düşürdü.

Sonuç

Dünya çapında teknoloji şirketlerine bakıldığında, 2012'nin sonlarına yaklaşırken, sonuçlar pek de iyi görünmüyor. Mobil piyasada başarılı olan Samsung ve Apple ile kurumsal alanda büyüyen IBM ve Cisco'nun daha sağlam ekonomik temeller üzerinde adım attığı görülüyor.

Halka arz sonrasında, özellikle internet üzerinden iş yapan şirketlerin beklentilerin altında kaldığı, yeni teknolojilere alışamamış ve bir zamanların yenilikçi şirketlerinin gelenekçi kalması nedeniyle beklenen gelirlere ulaşamadığı ortaya çıkıyor. Dönüşüm sürecine giren birçok şirketin kısa vadede olmasa da uzun vadede gelirlerini artırıcı hamleler yapması bekleniyor.

Bu yavaşlamanın, özellikle Avrupa ülkeleriyle ticaret yapan ülkemiz teknoloji şirketlerini de etkilemesi olağan.