Mobil 22 HAZİRAN 2011 / 08:30

Hangi dizüstü bilgisayarı veya tableti nasıl ve neye göre alalım?

Modası asla geçmeyen bu soruya cevap arıyorsanız, işte size doğru dizüstü bilgisayarı seçmek için gereken ipuçları…



Teknoloji marketlerinin broşürleri, internet üzerinden satış yapan şirketlerin web sayfaları, teknoloji sitelerinin yaptıkları inceleme ve testler, bilgisayar kurdu eşiniz, dostunuz, kankanız… Eğer kendinize uygun taşınabilir bir bilgisayar satın almak için kurcalamadığınız kaynak ve bunaltmadığınız insan kalmadıysa okumaya devam edin, doğru bilgisayarı kolayca seçin.

Yok eğer, işi bilen ama artık bu sorunun hep size sorulmasından çok sıkılanlardansanız bu yazıyı malum şahsa yollayın ve kurtulun. Çünkü yazımızın devamı, taşınabilir bilgisayara (notebook, laptop, netbook ve hatta tablet) sahip olmaya niyetlenen herkes için A’dan Z’ye bir rehber niteliğinde.

“Taşınabilir bilgisayar istiyorum, ama ne için?”

Kendinize sormanız gereken ilk soru. Çünkü satın alma işleminden, hatta her şeyden önce amaçlarınızı belirlemeniz çok önemli. Taşınabilir bilgisayarların temel fonksiyonları; yazı yazmak, sunum hazırlamak (Office uygulamaları), internette sörf yapmak ve film izlemek olarak sıralanabilir. İster inanın ister inanmayın, şu anda gözünüz bağlı bir şekilde satın alacağınız herhangi bir bilgisayarda bunları yapamamanız mümkün değil.

Gelişen mobil işlemciler, düşen LCD panel, bellek ve sabit disk fiyatları ve tabii ki acımasız rekabet nedeniyle bugün 1.000 TL’nin çok altındaki fiyatlara dizüstü bilgisayar satın alıp yukarıda saydıklarımızı ve çok daha fazlasını elde ediyorsunuz. Özellikle çok fazla ürün bulunan 15,6 inç kategorisinde ve netbook kategorisinde bu ürünlere rahatça sahip olabiliyorsunuz.

“Bu bilgisayarda oyun oynanır mı?”

Oyun meraklılarını iki gruba ayırmak lazım: Çok parası olanlar ve olmayanlar. Çünkü ‘oyun’ dediğiniz zaman performans konusu hiçbir alanda olmadığı kadar ön plana çıkar. Facebook oyunlarını ve diğer flash oyunları her bilgisayar oynatır. Gelişmiş oyunları oynayabilmek içinse, işlemciniz ve belleğiniz bir kenara, grafik kartınızın ve monitörünüzün çok iyi olması gerekir. Bu da dizüstünde doğrudan fiyata yansır.

Bugün satın alacağınız ‘en iyi taşınabilir oyun bilgisayarı’ önümüzdeki 6 ay içinde yetersiz hale gelebilir. Ayrıca bunların terfi edilmesi büyük ölçüde imkansız olduğundan ödediğiniz para için eninde sonunda ağlayabilirsiniz.

Bu durumda oyun meraklısı olarak çok paranız varsa zaten arkanıza bakmayacaksınız. Yok, bütçeniz ve harcayacağınız para sizin için önemliyse masaüstü bir sisteme yatırım yapmak en mantıklı tercih olacak. Üstelik kolayca ekran kartınızı ve belleğinizi terfi ederek oyun bilgisayarınızı yıllar boyu güncel tutmanız mümkün.

Ne kadar taşınabilir?

Taşınabilir bilgisayar denince ‘laptop replacement’ olarak kabul edilen 17 inçlik modeller bile işin içine giriyor. Çantanıza atıp götürebileceğini ürünler, 15,6 inç ve altındaki büyüklüklerdeki ekrana sahip ürünler. Bizi de daha çok bunlar ilgilendiriyor.

15,6 inç büyüklüğünde bir bilgisayarı hareket ettirmek kolaydır. 12 inç büyüklüğündeki ‘ultra taşınabilir’ (netbook mesela) bir modeli hareket ettirmek daha kolaydır ama küçük ekranı sizi rahatsız edebilir. Burada bilgisayarı kullanım amacınız, günlük ulaşım şekilleriniz (otomobil veya toplu taşıma) çok önemli. Belirleyici sizsiniz. Sürekli yanınızda olacaksa ama ekran boyutu da normal olmalı diyorsanız 13,3 inç civarına bakabilirsiniz.

Eğer sağ omzunuza zamanla yerleşecek ağrıyı ve büyük dizüstü çantalarını dert ediyorsanız, performans konusunda beklentilerinizi düşürerek bir netbook sahibi olacaksınız. Temel işlevleri kullanarak 8-10 saat ve hatta üzerinde çalışma sürelerine sahip olmak netbook ile hayal değil.



Teknik özellikler ne anlatıyor?

Konuyla çok ilgili değilseniz ve piyasayı yakından takip etmiyorsanız teknik özelliklere fiyat etiketinden önce bakmıyorsunuz demektir. Biz sizin için baktık ve önemli özellikleri sıraladık:

Ekran: Bilgisayarınızın yarısı diyebiliriz. Hele bir de uzun süre bilgisayar başında kalıyorsanız ve işinizi gereği sürekli belgeler üzerinde çalışıyorsanız kaliteli ekrana sahip modelleri tercih etmelisiniz. 15,6 inçlik modellerin tamamına yakını 1280 x 800 veya 1366 x 768 piksel çözünürlük sunuyor. Bu rakam daha sıra dışı modellerde 1920 x 1080 piksele kadar çıkıyor. Ekran küçüldükçe ekran çözünürlüğü ve görüntü kalitesi çok daha önemli hale geliyor. Örneğin netbook’larda 10 inç ve altı ekranlar genelde 1024 x 600 piksel olurken 11,6 inçlik ekranların hepsi 1366 x 768 piksel çözünürlük destekliyor. 1024 x 600 piksel’de görüntülerde kırıklar oluşurken diğerinde çok daha net görüntü elde ediyorsunuz.

Ekranda bir diğer önemli kriter ise görüş açısı. Netbook’u tek başınıza kullanırken ekrana dik olarak baktığınızdan sorun yok ama sevgilinizle film izlemeye kalktığınızda birinizin Fransız kalması ihtimal dahilinde. Kontrast, renk derinliği, ışık gücü gibi daha derin mevzulara burada girmiyoruz.

İşlemci: Bugün Intel’in Core işlemcilerini sıklıkla görürsünüz ve tanıtımlarda işlemcinin modelinden çok çalışma frekansı ön plandadır. 2,6 GHz ya da 3,0 GHz derler ama modelinden bahsetmezler çünkü işlemci güncel değildir. Eğer çok yakından takip etmiyorsanız ve kritik bir durum da yoksa sizin için çok da bir önemli değil. Bilgisayarınızı frekansına göre seçmeyin yeter. Varsın 2,6 GHz olsun, belleği 4 GB yerine 3 GB olsun…

Netbook tarafında ise pazara hakim birkaç işlemci tipi var. Intel’in ilk çıkardığı N ve Z serisi Atom işlemciler kaçınmanız gerekenler. Kötü değiller ama şu an aynı fiyattaki netbook’larda çok daha iyilerini bulabiliyorsunuz. Olabildiğince yeni model ve çift çekirdekli olanları tercih etmekte fayda var.

Bellek: Bellek bir bilgisayarın ‘çalışma masası’ olarak düşünülebilir. Ne ‘kadar geniş alan, o kadar rahat iş’ diye düşünebilirsiniz. Zaten netbook’larda bile artık 1 GB bellek görmek zor. Eğer zoru başarıp ille de o 1 GB bellekli modeli alacaksanız uygun 1 GB da bellek satın alıp 2-3 dakikada ekleyebilirsiniz/ekletebilirsiniz.

Depolama: Şu anda SSD ve hibrid depolama yöntemleri mevcut olmasına karşın kapasite/fiyat olarak baktığınızda sıradan, hatta ortanın üstündeki bir kullanıcı için tasarlanan modellerde bile hala geleneksel sabit diskler kullanılıyor. Kapasite olarak çok yükseklere çıkmayın. Çünkü kapasite ne kadar fazla olursa, verilerinizi burada sürekli burada saklama ve yedeklemeyi umursamama gibi kötü alışkanlıklar kazanırsınız.

Tüm ısrarımıza rağmen oyun oynamak gibi bir amacınız varsa veya video düzenleme, grafik tasarım gibi iş yükü fazla olacak bir bilgisayar arıyorsanız 5.400 RPM (genelde bu kullanılır) yerine 7.200 RPM diske sahip modeller sizin performans ihtiyacınız için daha uygun olabilir. Tabii bunu sonradan değiştirmek de mümkün ama maliyetli.

Kablosuz Bağlantı: Biliyoruz, kablosuz ağ bağlantısı (Wi-Fi) ve Bluetooth ilk aklınıza gelenler. Wi-Fi’da 802.11/n protokolünü destekleyen, Bluetooth’da ise 2.1 sürümüne sahip olan modeller gayet güncel ürünler olarak değerlendirilebilir. Ancak 802.11/g ve BT 2.0 destekleyen bir cihazın satın alınmaması için hiçbir neden yok.

Kablosuz bağlantı olarak ürünlerdeki en yeni teknoloji tabii ki şebekelerin 3G’ye geçişiyle beraber ortaya çıkan entegre internet modemleri. Eğer gittiğiniz her yerde internete ihtiyaç duyuyorsanız ya operatörlerin 3G modemi bedava verdikleri kampanyaları tercih edeceksiniz, ya da entegre modemli bir cihaz satın alacaksınız.

Diğer Bağlantılar: Artık en düşük fiyatlı netbook’larda bile HDMI portu bulunuyor. Zaten HD video oynatabilen (hatta bu sebeple medya oynatıcı olarak kullanılan) ürünlerin sayısı da gün geçtikçe artıyor. İş için de kullanacağınız bir bilgisayarda VGA bağlantısı olmazsa olmazınız olmalı. Çünkü hala HDMI bağlantısı olmayan projeksiyon cihazları ve monitörlerin sayısı oldukça fazla.

Almayı düşündüğünüz dizüstü bilgisayarın,

- Ekran çözünürlüğüne ve görüş açısına dikkat edin ve diğerleriyle kıyaslayın.

- İşlemci, bellek ve sabit disk özelliklerini mümkünse Windows üzerinden kontrol edin.

- Taşınabilirliği sizin için önemliyse sadece bilgisayarın değil, adaptörün boyutlarını da öğrenin.

- Klavyesinin kullanım alışkanlıklarınıza uygun olduğundan emin olun. (Fn tuşunun yeri gibi)

- Optik sürücüye kesinlikle ihtiyacınız varsa varlığından emin olun.

 
Hepsi tablet ama bazısı değil

Tablet bilgisayarlar her ne kadar boyut olarak küçük ve işlev bakımından daha mazbut görünse de seçim yapmak için en az dizüstü bilgisayarlar kadar dikkatli olmanız gerekir.Unutmamanız gereken en önemli şey: tablet bilgisayarın amacının içerik üretmek değil, içerik görüntülemek olduğudur. Yani, internette sörf yapmak, fotoğraf albümünüzü görüntülemek, film izlemek gibi her şeyi kolayca yapabildiğiniz tablet bilgisayarı yazı yazmak veya video düzenlemek gibi ‘üretici’ amaçlarla kullanmanız çok zordur. Sadece dokunmatik klavye yüzünden değil, bağlantı kısırlığı ve uygulamaların uygun olmaması da büyük etkenler.

Artısıyla eksisiyle tablet

Tablet bilgisayar denince akla malum marka hepimizin aklına geliyor: iPad. Apple’dan önce bu konseptte birçok ürün geliştirilmiş olmasına rağmen bu ürünün tutulmasında aynı iPhone’da olduğu gibi işletim sisteminin başarısı çok büyük. Apple iOS işletim sistemi standardizasyon, performans ve kararlılık bakımından çok iyi. Bunun yanında Android işletim sistemli ürünler pazarın büyük bölümünü kaplıyor.Aralarındaki en büyük fark, Android’in tüm ürünlere uygun olarak geliştirilmeye çalışılması. Bu da zaman zaman sorunları beraberinde getirebiliyor. Oysa ki iOS ile çalışan iPad’in konfigürasyonu hiçbir zaman değişmediğinden uyumluluk çok daha yüksek.
Öte yandan iPad’de USB bağlantısı ve kart okuyucu gibi bazısı için hayati önem taşıyan teknolojileri bulmanız mümkün değilken Android ürünlerin çoğunda böyle bir seçeneğiniz oluyor.

Genel olarak bakacak olursak tablet seçerken:

- Kullandığı işletim sistemi için var olan uygulamaların işinize yarayıp yaramayacağına,

- Kapasitif bir ekrana, bu ekranın da makul bir çözünürlüğe, görüş açısına ve parlaklığa sahip olduğuna,- Bağlantı seçeneklerinin sizi tatmin ettiğine (USB, 3G, kablosuz, Bluetooth),

- Aktif soğutma sisteminin gürültüsüz ve verimli çalıştığına (Bizce fanlı tablet olmaz o ayrı)

- Gerektiğinde onun için, dik tutacak ve koruyacak bir kılıf bulabileceğinize,

- Pil ile çalışma süresinin yeterince uzun olduğuna emin olun.