Mobil 27 EYLÜL 2010 / 09:36

Dünyanın en derin gölünde varoluşun izleri aranıyor

Baykal gölünün altına yerleştirilen teleskop evren oluşurken açığa çıkan nötrinoları yakalayacak.

Baykal gölünün altına yerleştirilen teleskop evren oluşurken açığa çıkan nötrinoları yakalayacak.


Rusya, 1993 yılında Baykal gölünün altına yerleştirdiği NT-200 teleskopuyla evrenin varoluşuyla ilgili sırları bulabilmek için çalışıyor. Dünyanın en derin gölüne yerleştirilen teleskop, su içindeki canlılarla ilgilenmiyor. NT-200 nötrinoların peşinde.

Evrenin oluşumundaki sırlar hakkında bilgi vermesi beklenen nötrinolar, elektrik yükü olmayan ve kütlesi sıfıra yakın olan temel parçacık olarak nitelendirilebilir. Işık hızına yakın hızda seyreden nötrinolar, güneş, radyoaktif parçalanma ve nükleer tepkimelerle ortaya çıkıyor.

Güneş sisteminin dışındaki nötrinolar algılanırsa dünyada bir ilk gerçekleşecek

Her saniyede 50 trilyon güneş nötrinosu insan vücuduna işliyor. Nötrinolar küçük ve etkisiz, dolayısıyla algılanması da oldukça güç. Rus fizikçiler bu algılanması güç temel parçacıkları güneş sisteminin ötesinde yakalamayı ümit ediyor. Eğer başarılı olurlarsa bu dünyada bir ilk olacak.

Nötrinolar, kozmik ışınların dünya atmosferine çarpmasıyla da oluşabiliyor. Bu sebeple güneş sisteminin dışındaki nötrinoları algılayabilmek için mümkün olduğunca derin ve karanlık bir yer gerekiyor. Tıpkı Baykal gölü gibi...

Çalışmanın başında yer alan fizikçi Nikolai Budnev, evrenle ilgili bilgileri taşıyan farklı maddeler bulunduğunu, bir tanesinin de nötrinolar olduğunu belirtiyor. Ayrıca Baykal gölünün de öneminden bahseden Budnev, "Göl istediğimiz koşulları bize sağlarken, mart ayında donduğu zamanda üzerinde seyahat ederek teleskopa bakım yapmamıza imkan veriyor" diyor.

1993'te Baykal gölünde kurulan nötrino algılayıcısı, 1994 yılında ilk atmosferik nötrinoyu algıladı. Bugün de güneş sistemi dışındaki nötrinoları algılayabilmek için büyük bir umut bulunuyor. Başarılı olunması halinde evrenle ilgili hiç bilinmeyen bulguların ortaya çıkacağı belirtiliyor.