Mobil 29 EYLÜL 2009 / 11:44

114 protonlu süper ağır elementin üretimi doğrulandı

Rusya'da, on yıl önce Dubna'da nükleer araştırma yapan Joint Enstitü'de bir grup ilk kez bu üretimi yaptıklarını iddia etmişti.

Rusya'da, on yıl önce Dubna'da nükleer araştırma yapan Joint Enstitü'de bir grup ilk kez bu üretimi yaptıklarını iddia etmişti.


 

Amerikan Berkeley Ulusal Laboratuarı Enerji Departmanı'ndaki bilim adamları, on yıl sonra 114 protonlu süper ağır elementin üretimini doğruladı. Rusya'da, on yıl önce Dubna'da nükleer araştırma yapan Joint Enstitü'de bir grup ilk kez bu üretimi yaptıklarını iddia etmişti. 114 için yapılan araştırma nükleer bilimin umutla beklenen "sabitlik adası" için yapılan arayışın önemli bir bölümünü oluşturuyor.

Heino Nitsche, Berkeley Laboratuarı'nın nükleer ağır element ve radyokimya grubunun başında bulunuyor ve grubun gerçekleştirdiği yeni element üretimini doğruladı. Bu element üretimi ilk olarak Dubna'da nükleer araştırma yapan bir grup tarafından da yapılmıştı.

Berkeley gaz dolu ayrıştırıcı olarak (BGS) adlandırılan bir araçla araştırma yapan ekip, 114 protonlu elementin nükleik iki ayrı yaratımını gerçekleştirdi ve bu araştırmaya göre her ayrı izotop 114 protona sahip ancak farklı sayıda nötrona sahip.

"Element 114 üretimini doğrulayarak, Dubna grubunun iddialarının doğruluğu hakkında her hangi bir şüpheyi ortadan kaldırdık. Bu da en ilginç ağır elementin aslında laboratuar ortamında yapılabileceğini kanıtlıyor" diyor Nitsche.Uranyumdan ağır elementler radyoaktif olup zamanla çürüyor; bu yüzden doğada bulunmuyor. Çekirdeklerinde 111 proton bulunan elementler yapay olarak yapılıyor ve birkaç saniye içinde hızla çürüyor. Ancak bilim adamları 1950'den başlayarak belli sayıda proton ve nötron birleşiminden oluşan süper ağır elementlerin sabit kalacağını, yaşam sürelerinin dakikalarca ve belki de günlerce süreceğini düşünüyorlar. 114 protonlu ve 184 nötronlu element bu anlamda sabit bir element olabilir.

Nitsche "İnsanlar 1960'lardan beri böyle süper ağır elementler hayal ediyor"diyor ve ekliyor: "Grubun başarısı ise tespit sırasında, veri toplamada ve veri analizinde kullanılan sofistike yöntemler sayesinde gerçekleşti. BSG içinden geçen aday atom çekirdeği detektör çemberinin içinden geçiyor önce. 114 atom elementi bulunursa ve sırayla alfa parçacığı yayılımıyla çürüdüğü görülürse, siklorton ışını hemen duruyor ve altyapı engeli olmaksızın çürüme işlemini kayıt edilebiliyor."

www.sciencedaily.com