Kariyer 28 KASIM 2008 / 08:04

Süpersonik su jetleri Encaladus'tan püskürdü

Su buharının süpersonik jetleri Satürn’ün ayı Enceladus’ten püskürdü.

Su buharının süpersonik jetleri Satürn’ün ayı Enceladus’ten püskürdü.


NASA’nın Cassini uzay gemisinin gözlemleri ile ortaya çıkan tablo ile ilgili bazı kişiler keşfedilen özelliklerin likid su rezervini desteklediği görüşünde. Bu da Satürn'ün ayının yüzeyinde potansiyel yaşam olasılığını işaret ediyor.


Süpersonik jetler 24 Ekim 2007 tarihinde bir uçuşla, Morötesi Görüntüleme Spektrografının (UVIS) kayan bir yıldızı görmesiyle ortaya çıkarılmıştı. Geçiş sırasında ne kadar yıldız ışığının absorbe edildiğini ölçen bilim adamları havada dört farklı jet akışı tespit etti. Yüzeyin 15 km üstünde bile odağını koruyan su jetleri saatte 2.100 km hızla ilerliyordu. Bu gibi yüksek hızlar jetlerin Encaladus'un buzlu yüzeyinde roket gibi hareket eden basınçlı su buharı ile beslendiğini gösteriyor.


NASA Jet İtki Laboratuvarı (JPL) baş yazarı ve UVIS takım üyesi Candice Hansen: "Bu gibi basınçlar üretmenin en kolay yolu, ay yüzeyine yakın duran likid su rezervinin buharlaşmasıdır. Suyu buharlaştırmak için gereken ısı ise ayı sıkıştıran Satürn’ün yer çekimi üzerinden üretiliyor olabilir" diyor.


Bazı araştırmacılar ise bu izlerin alt yüzeydeki buzlardan geldiği görüşünde. Senaryoya göre, Satürn’ün çekiminin bir buzun kırılarak buharlaşmasına neden olabilmesi mümkün. Hansen ise, buzun direkt su buharına dönüşmesi için, yüksek hızlı jetlerinkinden bile daha fazla sıcaklığa ihtiyaç duyacağını söylüyor. Araştırmacılar, Enceladus'un etrafında oluşan su buharı izlerini yaratmak için gereken tüm enerjinin nasıl oluştuğunu açıklayamadıkları için, Hansen süpersonik jetlerin likid su olayını güçlendirdiğini iddia ediyor.


Fotoğraf: Cassini Imaging Team / SSI / JPL / ESA / NASA


Ancak, Caltech’ten aynı zamanda Cassini görüntüleme ekibi üyesi de olan Andrew Ingersoll, çok yakın bir zamanda bu sonuca ulaşılacağını söylüyor. Yüzeydeki açılmaların süpersonik hızda su buharı fışkırtabileceği, bunu yaparken suyun likid ya da buz mu olduğuna pek de aldırmayacağı görüşünde.


Cassini'nin UVIS cihazı, 18 Mayıs 2010’da yapılması planlanan Encaladus uçuşunda jetleri ölçmeyi planlıyor. O tarihte, Güneş su jetki dalgalarının arkasından geçmek için en uygun konuma gelmiş olacak. Böylece bilimadamları ışığın su unsurları tarafından nasıl absorbe edildiğini gözlemleyip, konu üzerinde çalışabilecek.