Kamu 25 ŞUBAT 2010 / 13:55

Beynimiz de eşitsizliği kabullenemiyor

Bilim insanları beynin eşitsizlik karşısındaki tepkisinin ilk psikolojik kanıtını buldu.

Bilim insanları beynin eşitsizlik karşısındaki tepkisinin ilk psikolojik kanıtını buldu.


Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü (Caltech) ve Dublin Trinity Collage'dan bir grup bilim insanı bu durumu kanıtlayan ilk görüntüleri elde ettiler. Bilimsel olarak, araştırma grubu insan beynindeki "ödül" merkezlerinin yoksul biri varlıklı birinden daha fazla kazandığı zaman daha güçlü bir tepki verdiğini ve dolayısıyla bu durumdan hoşnut olduğunu ortaya çıkardı.

Bilim insanları bu çıkarımları işlevsel manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle ortaya çıkardı. Araştırmanın ayrıntılı sonuçları Nature gazetesinin bugünkü sayısında yer alacak.

İnsanların konu para olunca eşitsizlikten hoşlanmadığı bilinir. Caltech Profesörü John O'Doherty iki insanın aynı işi yapmasına rağmen farklı ücretler almasının her zaman sorun olacağını dile getiriyor. Ancak bu konuda bilinmeyen şu ki, bu eşitsizlik karşında verilen tepki aslında fiziksel bağlantılı bir tepki. O'Doherty konuyla ilgili şunları söylüyor: "Bu çalışmada, bu eşitsizlik nefretinin nereden geldiğini anlamaya çalıştık. Bu nefretin izlerini sadece sosyal kurallarda ya da geleneklerde aramamak gerekiyor. Beyindeki ödül merkezlerinde bu nefreti yansıtan temel bir işleme var. Beyin yemek, para ve hatta hoş bir müzik gibi vücutta olumlu şeyler yaratan ödülleri işliyor."

Çalışmaya katılan 40 gönüllüye para transferinin gerçekleştiği bir takım senaryolar verildi ve işlevsel manyetik rezonans görüntüleme makinesine giren kişilerin beyinlerinin buna nasıl tepki verdiği ortaya çıktı.

Birbirinden farklı miktarlarda para alan katılımcıların, miktarların azlığı ya da çokluğu ölçüsünde, beyinlerindeki ödül merkezlerinin tepki verdiği görüldü. Diğerlerine göre az para alanların beyinlerinde daha fazla tepki oluşması normal karşılanırken, zaten parası olan beyinlerin diğer yoksullara para verilmesi karşısında daha da fazla tepki verdiği ortaya çıktı. Parası olan katılımcılar başta yaratılan eşitsizliğin yok olmasına seviniyordu bu anlamda ve bu durum insanların sadece kendilerini düşündüğü gerçeğini alt üst ediyordu.

Bu çalışma böylece, beyindeki temel ödül yapısının aslında toplumsal bağlamda ince farklılıklara duyarlı olduğunu gösteriyor.