Yaşam Tarzı İnternet 07 TEMMUZ 2011 / 18:03

Ölüme sansür gölgesi

Çin’in internet dünyasında konuşulmasına izin verilmeyen kelimelere karşı yaratıcılık öne çıkıyor artık. Ülkenin eski Devlet Başkanı Jiang Zemin’in ölümünün ardından, Çin’deki atak internet kullanıcıları “Great Firewall” (Çin Güvenlik Seddi) olarak tanımlanan, internet güvenliğinden sorumlu devlet yetkililerinin kurduğu dev engeli aşmanın yaratıcı yollarını arıyor ve buluyor.



‘Jiang Zemin’ kelimelerini bir mikro blog’a yazdığınızda veya Çin’de bir arama kutusuna yazdığınızda karşınıza, bloke edilmiş bir site veya ağır bir bağlantıdan fazla bir şey çıkmıyor. Bu ismi bir blog’a yazdığınız zaman da soruşturmaların hedefi oluyorsunuz. Bazı vurucu yorumlar da yazılır yazılmaz siliniyor. Ama Reuters’in haberine göre, ‘Jiang amca’, ‘süper perde arkası kral’ ve ‘eski imparator’ terimlerini kullanınca, Çinliler de bu duruma daha sempatiyle yaklaşabiliyor.

Çin’in devlet medyası, bir Hong Kong televizyonunun Jiang’ın öldüğüne dair haberini reddetti ve böylece 84 yaşındaki liderin durumu hakkında bir söylenti dalgasını ateşledi. Sansüre rağmen, ‘Jiang Zemin’ kelimeleri araması Twitter benzeri bir site olan Weibo’da Çarşamba gecesinin en çok tartışılan konusu oldu. 140 milyondan fazla Çinli, 140 karakterlik mikroblogları oldukça benimsedi. Bu, insanların Çin Komünist Parti yetkililerini kızdırabilecek bilgi ve fikirlerini yaymak için kullandıkları son araç.

Bu arada, Jiang’ın yanında Weibo’da Çin’in görevdeki Başkanı Hu Jintao ve Başbakanı Web Jiabao ile ilgili aramalar da uzun zamandır engelleniyor.

‘Nehir’ anlamına gelen Jiang, ‘Yangtze nehri’ anlamına gelen ‘Chang Jiang’, ‘güçlü arka plan yönetici’ anlamına gelen ‘Taishanghuang’ ve ‘eski imparator’ anlamına gelen ‘Xiandi’ aratıldığında çıkan sonuç sayfasında kullanıcıları şu metin bekliyor: ‘Yasalar, düzenlemeler ve politikalar uyarınca, arama sonuçları gösterilemiyor.”

Engellemeyi aşabilen kullanıcılar bulunuyor

Kurallardan aşmayı başaran bir microblogger, Weibo’da “Uncle Jiang’ın ölüm haberi tamamen engellendi. Bu nasıl bir toplum?” yazdı.

Çin’in önde gelen arama motoru Baidu ise Jiang’ın ismini engellemedi ve sitenin verilerine göre ‘Jiang Zemin’ arama sayısı bu hafta 4 binden fazla sayıya ulaştı.

Çin; Facebook, Twitter, YouTube gibi popüler yabancı siteleri engelliyor. Korkusu ise; ülkedeki 450 milyondan fazla internet kullanıcısının sansürsüz fotoğraf ve bilgi paylaşımının sosyal istikrarsızlığa yol açma ihtimali. Bu korku, özellikle Arap dünyasını sarsan olaylardan esinlenen ‘Yasemin Devrim’ protestoları için online çağrılardan sonra arttı.

Ülkenin haber ajansı Xinhua’nın, Jiang’ın ölümünü Perşembe öğlen saatlerinde reddetmesinden önce, mikroblogger’lar Çin hükümetinin sessizliğini eleştirmeye başlamıştı bile. Çin’in eski liderleri Mao Zedong ve Deng Xiaoping’e atıfta bulunan bir mikroblogger, “Mao ve Deng öldüğü zaman, bu zamanında açıklanmıştı” yazdı. Diğer blogger’lar ise dedikodu çarkını döndürdüğü için medyayı sorumlu tuttu.

Bir mikroblogger, “Neden bazı insanlar bu gibi dedikoduları yayıyor?” diye sorarken, bir diğeri de “Söylemek istediğim şu: Siz medyadaki insanların acımasızlığı ve soğuk kalpliliği ülkeyi zehirliyor. Neden bunu yapıyorsunuz?” dedi.