Yaşam Tarzı İnternet 08 TEMMUZ 2011 / 15:10

İnternet isimlerinin hakimi kim olmalı?

Kaliforniyalı küçük bir ‘kâr amacı gütmeyen’ şirket olan ICANN’ın web isim sisteminin kontrolünü elinde tutup tutmaması konusundaki tartışmalar büyüyor. ICANN kar amacı gütmüyor ancak elinde tüm dünyanın bağlı olduğu bir sistemin yöneticiliğini bulunduruyor.



Financial Times’ın haberine göre, ICANN geçtiğimiz ay yüzlerce yeni internet uzantı isimlerine izin verme ve böylece .com ve .net’e rakip çıkartma kararıyla tüm dünyayı sarstı. Ocak ayından itibaren şirketler ve özel gruplar, .microsoft, .zulu veya .news gibi kendi üst düzey alan isimlerini yaratma imkanına sahip olabilecek. Bu tarz yeni bir alan adını yaratma ve işletme maliyetinin ise yaklaşık 500 bin dolar olacağı tahmin ediliyor. Bu miktar, birçok şirketin ve yoksul ülkelerin rahatsızlığını da ortaya çıkarttı.

Birçok ülkenin yönetiminin itirazlarını beraberinde getiren bir diğer ICANN kararı da, mart ayında .xxx domain uzantısının yetişkin içerik için yaratılmasına izin vermesi oldu. Ama bu itirazlarına rağmen, ICANN’ın kararı iptal edilmedi.

1998 yılında kurulan ICANN’in ABD Ticaret Bakanlığı ile, İnternette Tahsis Edilmiş Sayılar Yapısı’nı yönetme anlaşması bulunuyor. Bu yapı; dünyanın tüm alan adlarının tutulduğu ve Aralık ayı itibariyle 192 milyon isim bulunan bir veri tabanı.

ICANN, geçtiğimiz yıl 65 milyon dolardan fazla gelir elde etti. Bu gelirin önemli bir bölümünün kaynağı ise bir internet isminin her kayıt edilmesinde ödenen 25 sentlik ücret. Her türlü kâr, gelecekteki yasal maliyetleri karşılayabilmek için tutuluyor. Çünkü ICANN sık sık davalarla karşı karşıya kalıyor.

Dünyanın en garip kuruluşlarından biri

Hukukçulara göre ICANN, dünyanın en garip kuruluşlarından biri. Çünkü Kaliforniya merkezli kâr amacı gütmeyen bir şirket olmasına rağmen, aynı zamanda internet alan adlarının kontrolü aracılığıyla, geniş global bir güce de sahip.

Çin ve Kenya ise sık sık ICANN’ın internet üstünde sahip olduğu yetkilerin, Uluslararası İletişim Birliği gibi bir Birleşmiş Milletler organizasyonuna devredilmesi gerektiği çağrısında bulunuyor. Çünkü her ülkenin ICANN’ın kararı ile bağlantılı bir sorunu var ve bir ülkedeki birliğin, internetin global koordinatörü olarak görev yapması hiç mantıklı değil. Uzmanlara göre, üye ülkeler alternatif olarak farklı şeylere karar vermeli. ICANN üzerinde tek doğrudan gücün sahibi olan ABD Ticaret Bakanlığı ise kuruluşun internet isimlerinin yönetimine devam etmesi gerektiği kanısında.

Ancak bakanlığın ICANN ile sözleşmesi gelecek Mart ayında sona erecek. Bakanlık yetkilileri de bu sözleşmeyi yenilemenin bir şart olmadığını belirterek, diğer organizasyonların tekliflerini de gündemine alacağını ifade ediyor. Ama bir alternatifin nasıl olacağını tespit etmek de kolay değil. Eski bir ICANN çalışanı ve gazeteci Kieren McCarthy’e göre, internetin bir bölümü tehlikeli bir biçimde birbirine bağlı durumda.

Tüm tartışmalı kararlarına rağmen iş dünyasının ve ilgi gruplarının önemli bir bölümü ICANN’ın çok hissedarlı modelini tercih ediyor. Çünkü bu yapı, sadece hükümetlere değil, farklı yapılara da internetin işletilmesi konusunda söz sahibi olma imkanı verecek.
ETİKETLER : ICANN internet