Genel 09 KASIM 2009 / 09:02

Siborglaştıramadıklarımızdan mısınız?

İstanbul Modern Sanat Müzesi'nin 6-15 Kasım tarihleri arasında ev sahipliği yaptığı Amber'09 Sanat ve Teknoloji Festivali "siborg" teması altında film gösterimleri ve insan-teknoloji ilişkisinin bütünsel bir algı içinde sorgulandığı amberKonferans ile başladı.

İstanbul Modern Sanat Müzesi'nin 6-15 Kasım tarihleri arasında ev sahipliği yaptığı Amber'09 Sanat ve Teknoloji Festivali "siborg" teması altında film gösterimleri ve insan-teknoloji ilişkisinin bütünsel bir algı içinde sorgulandığı amberKonferans ile başladı.


Tema konuşmalarını performans sanatçısı Stelarc ve "Siborg Rehberi" kitabının yazarı Chris H.Gray'in yaptığı konferans, 90'ların popüler konusu "siborg"u gelişen ve yaygınlaşan teknolojinin ışığında gündeme getirerek, insan bedeninin teknolojik araçlar ve süreçlerle olan kaçınılmaz ilişkisine işaret etti.

"18.yy'da Astronomik Siborglar", "Siborg hangi dili konuşur? Siborg dili kapsamında kültür, etnik yapı ve milliyetçilik", "Modern dünya için üçüncü hap" ve "Siborglaştıramadıklarımızdan mısınız?" gibi daha pek çok başlık altında yapılan sunumların kuşkusuz en ilgi çekici olanı; performans sanatçısı Stelarc'ın bugüne kadar sergilediği performans seçkilerinden oluşan sunumuydu.

Performanslarında kendi vücudu üzerinde çalışan Stelarc; kendini, vücuduna açtığı deliklerden tavana asma, vücuduna monte ettiği üçüncü bir robot kolu kullanma, iç organlarda film çekme, yapay kas stimülatörleri kullanarak kendi vücudunun bir başkası tarafından kontrol edilmesini sağlama gibi deneylerle, işlevini yitirmekte olan insan vücudu ile yeni iletişim yöntemleri geliştirmenin yollarını arıyor."Bedenin modası geçti" diyen sanatçı, bu şekilde insan bedenini ergonomik bir beden haline getirmeye çalışıyor.

Gösterilerinde protez yoluyla insan bedenini teknolojiye entegre eden Stelarc, biyolojik ve evrimsel gelişimi bir kenara bırakıp, insanın var oluşunu teknolojide araması gerektiğini ve insanın geleceğinin teknoloji ile olan yaratıcı etkileşime bağlı olduğunu savunuyor. İnsanın teknoloji ile kendini yeniden tanımlaması gerektiğini vurgulayan sanatçı, performansları ile bize bir anlamda, benliği ve kişiliği neyin oluşturduğunu sorgulamaya yöneltiyor.

Sanatçının sanat için geçirdiği ciddi ameliyatlardan sonuncusu ise "Extra Ear - (Ekstra Kulak)" performansı için oldu. İki kulağın vücut için yetersiz olduğunu düşünen sanatçının, 2006 yılında geçirdiği bir operasyonla koluna üçüncü bir kulak yerleştirildi. Sanatçı kulağın içine bir verici ve mikrofon yerleştirmeyi planlamış olsa da bunun imkansız olduğunu dile getirdi.

Diğer önemli sunum ise sibernetik organizmalar üzerinde çalışan ve "Siborg Rehberi" adlı kitabın yazarı Chris H. Gray'in "Siborglaştıramadıklarımızdan mısınız?" başlıklı sunumu oldu. Gray, siborg kavramı ile insan vücudunun sınırlarını ve öznelliğini sorgularken, sanat ve teknoloji alanında değişmekte olan insanı konu alarak, teknoloji ile artan ilişkimizin bizi kime ya da neye dönüştürdüğüne dair konuları sorguluyor. Bu anlamda giderek daha fazla etkinliği teknoloji aracılığı ile gerçekleştirmek alışkanlıklarımızı, tavırlarımızı ve de bedenimizi kullanış biçimimizi değiştirdiği için, hepimizin bir anlamda siborg olduğunu ve siborg bir toplumda yaşadığımızı iddia ediyor.

Siborglaşmamızın sorumluluğunu üstlenmemiz gerektiğini belirten sanatçı, gelecekte bu vesileyle ortaya çıkacak olan siborg kontrolünden de korkmamız gerektiğini vurguluyor.