Genel 07 EKİM 2011 / 15:24

Azerbaycan’la ‘gerçek’ bilişim köprüsü

CeBIT Bilişim Eurasia Fuarı’nda ülkenin önde gelen teknoloji şirketlerini biraraya getiren Azerbaycan, bölgesel işbirliği fırsatlarına inanıyor.



CeBIT Bilişim Eurasia Fuarı’nın 2011 yılında partner ülkesi Azerbaycan. Ülke, her yıl katıldığı fuarda geliştirdiği iş birlikleri ve paylaşımlarla sektöründe gelişimi ve paylaşımı sağlıyor. Bu yıl daha da büyük bir verim elde etme hedefiyle daha da geniş bir ekiple katılım sağladıklarını belirten Azerbaycan İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakan Yardımcısı Iltimas A. Mammadov, bu yıl fuara 30 şirketle katıldıklarını belirtirken, “Ülkemiz şirketleri böylece hem Türk hem de uluslararası şirketlerle bağlantılar kurabilme fırsatı bulacak” dedi. Mammadov, bu yıl partner ülke olmalarının bir sebebini de şu sözlerle anlattı:

“Bu yıl Azerbaycan’ın ilk uydusunu fırlatacağız. Türksat bu konuda baş sponsor. Türksat ile daha yakından tanışmak için fuarda yerimizi almayı istedik. Bu fuarla işbirliklerinin gelişmesi ve bilgi paylaşımı konusunda beklentilerimiz büyük.”

Dijital yayın zamanı

Mammadov, gelecek yıl ülkede tamamen dijital yayına geçeceklerini bilgisini verdi. Hedeflerini, 2012 yılında ilk etapta dijital ve analog yayınların bir süre paralel işlemesi öngörülüyor ve ülke halkının da alışmasına paralel olarak, tamamen dijital yayına geçilecek. Bu tecrübelerini Türkiye’nin de kullanabileceği üstünde duran Mammadov, “Çünkü Türkiye’de TV'lerin frekansları çok kullanıldı ve tamamen dijitale geçmek zor. Ama biz kardeş ülke olarak tecrübemizi de paylaşmak isteriz” dedi.



Azerbaycan’da internet kullanımı son yıllarda hızlı bir gelişim sergiledi. Bunun için ilk etapta büyük altyapı yatırımlarını hayata geçirdiklerini belirten Mammadov, şöyle devam etti:

“Sovyet döneminden kalmış eski yapıların hepsini değiştirdik. Teknik altyapı artık tamamen Azerbaycan tarafından konumlandırılmış durumda. Her noktada yeni nesil teknolojiye geçtik. Eski dostum olan Netaş Genel Müdürü Müjdat Altay'ı da fuarın ilk gününde gördüm, kendisine de bunu söyledim. Bu sistemle hem internete girebilir hem telefonla konuşabilir hem de IPTV izleyebilirsiniz. Azerbaycan halkının çoğunluğu bu hizmete erişebiliyor. Köylerde genişbanta büyük ilgi oldu. İnternetin ülkenin her yanına bütünüyle yayılabilmesi için program hazırladık. 2015 yılına kadar en ücra noktalara kadar optik kablo çekilmesi, herkese genişbant verilmesi hedefimiz. Dünya Bankası desteği ile yaptığımız bir proje ile de postanelerimizi yeniledik. Sonuçta postane devletin en ücra köylere ulaşan eli.”

İşbirliği adına bulunmaz fırsat

Mammadov’a göre CeBIT yıldan yıla büyüyor, bölgenin sorunlarını ve potansiyelini yansıtıyor. 23-26 Kasım’da Bakütel isminde önemli bir fuar düzenleyeceklerini belirten Mammadov, şu bilgileri verdi:

“Azerbaycan’da ilk telefonun çalışmasının da 130'uncu yılı buna tarihe denk düşüyor. Katılımın yüksek olmasını bekliyoruz. Binali Yıldırım da, Türkiye’den iş adamlarının fuara geleceğini söyledi. Bölgede bu gibi etkinlikler bölge için çok faydalı. Türkiye’de bu hafta tam bir bilişim haftası oldu. ICT Summit Eurasia ile başladık ve CeBIT’le devam ediyoruz. Fuarda önemli dostlarımızı da görme imkanı buldum. Sonuçta yüzlerce insan, şirket burada tanışacak, partner bulacak.”

Dil birliği için…

Azerbaycan Milli Bilim Akademisi’nden Doç. Dr. Ebulfat Fatullayev, dil odaklı önemli çalışmalar yaptıklarını, son çalışmalarının da görme engelliler için olduğu bilgisini verdi. Monitörü, klavyesi olmayan cihaz, mikrofonla çalışıyor ve sesle talimat alıyor. Kullanıcı mikrofonla konuşarak bu bilgisayara talimat veriyor, cihaz da kullanıcısına sesli mesaj veriyor.



“Bu bilgisayar ile internete bağlanabilir, haber sitelerinde son haberleri toplayıp başlıklarını dinleyebilir, istediğiniz başlığı seçerek detayları öğrenebilirsiniz” diyen Fatullayev, şöyle devam etti:

“2005 yılından beri Azerbaycan dili ile ilgili çalışmalar yapıyoruz ve bu sistem için gerekli teknolojiyi hazırlamıştık. Bu bilgisayarla e-postalara bakıp gönderilebilir, kullanıcı klavyeden olmadan işini yapabilir. E-kitap alıp bunlara girip katalogunu seslendirebilir, listeyi ve istenen kitabın adını verip cihazın bunu okuması sağlanabilir. Cihaza SIM kartı koyarak telefon olarak da kullanabilirsiniz. Bu ürünün dünyada örneği yok. Hükümetimiz bu cihazı destekliyor. Türk devleti de bunu yapabilir. Azeri hükümeti sipariş veriyor ve bunları 23-26 Kasım’da Bakütel’de görme engellilere sunacak.”
İnternet ödemelerinde Azerbaycan’da ilk

GoldenPay şirketinin kurucusu Ferit İsmailzade, Azerbaycan’ın ilk internet ödeme sistemini 3 yıl önce hayata geçirdiklerini söyledi. Azerbaycan halkının sadece yabancı sitelerden alışveriş yapabildiğini, ülkedeki şirketlerin ve bankaların bu çalışmayı çeşitli sebeplerle hayata geçiremediğini söyleyen İsmailzade, şu detayları paylaştı:

“Bağımsız şirket kurduk ve o, bankalarla anlaşmalar yaptı, teknolojiyi getirdi. Online ödeme kabul etmek isteyen şirket, ayrı ayrı bankalar yerine, bizimle çalışıyor. Bu alanda pazarda lideriz. E-devlet projesi ülkemizde hızlı ilerliyor ve burada da birçok hizmet paralı olabiliyor. Örneğin trafik cezalarının internetten bizimle ödenebilmesi üzerinde çalışıyoruz. CeBIT; fikir alışverişi, Türkiye’nin Azerbaycan’ı tanıması ve işbirlikleri için önemli.”

 
Ödemeli TV uygulamasında önder

Azerbaycan’ın Pay TV alanında ilk şirketi B&B TV, 1997 yılında kurulmuş. Analog yayınla başladıkları çalışmaları, 2007 yılında dijitale çevirdiklerini söyleyen B&B TV İş Geliştirme Müdürü Ferhad Gafarzade, 2010'da temel kanalları HD olarak sunmaya başladıklarını belirtti. 2013 itibariyle tüm yayınların dijitale geçeceğini hatırlatan Gafarzade, fuar hakkında şunları söyledi:

“CeBIT, Azerbaycan’da BT sektörünün önemli bir beklentisiydi. Hem tanıtım yapmak hem sektörü tanıtmak için bu çok önemli. Bu fuar ile bölgesel işbirliklerimiz oluşabilir. Azerbaycan’ın yaptığı dijital yayına geçiş konusunda önemli fırsatlar yaratılabilir.”