Genel 14 KASIM 2008 / 12:20

AFRİKA BÖLÜM 3 - Kıtanın en büyük mobil pazarı Nijerya

Afrika kıtasının en önemli ekonomilerinden ikisi olan Kenya ve Nijerya'da da telekom pazarında son yıllarda ciddi gelişmeler yaşanıyor. Nijerya 50 milyona yakın GSM abonesiyle 2008 içinde kıtanın en büyük mobil pazarı haline geldi.

Afrika kıtasının en önemli ekonomilerinden ikisi olan Kenya ve Nijerya'da da telekom pazarında son yıllarda ciddi gelişmeler yaşanıyor. Nijerya 50 milyona yakın GSM abonesiyle 2008 içinde kıtanın en büyük mobil pazarı haline geldi.


KENYA


Kenya, Doğu Afrika’da bulunan, ekonomik açıdan Afrika’nın en gelişmiş ülkelerinden. Kuzeyde Etiyopya’ya ve Sudan’a, doğuda Somali’ye, güneyde Tanzanya’ya ve Batı’da Uganda’ya komşu olan Kenya, 1963’te bağımsızlığını kazandı. Bir dönem Doğu Afrika'nın en istikrarlı ekonomisi ve demokrasisi olarak görülen Kenya, diğer yandan son yıllarda hem ülke içi siyasi ve etnik çekişmeler hem de sorunlu ülkelerle çevrili bir coğrafyada yer almasından ötürü karışık gündemleri de yaşayabiliyor. Kenya’da geçtiğimiz yıllarda tartışmalı devlet başkanlığı seçimlerinin ardından patlak veren şiddet olayları büyük endişe yaratmıştı.


Diğer birçok ülke gibi Kenya’da da telekom sektörü önemli gelişmeler yaşıyor. Kenya’da şu anda bir ulusal operatör, iki bölgesel telekomünikasyon operatörü, 51 internet servis sağlayıcısı, 20 kamusal veri ağ operatörü, 8 internet omurgası ağgeçidi operatörü, 6 VSAT hub/ticari VSAT operatörü, 19 yerel loop operatörü ve iki mobil operatör bulunuyor. Tüm bu operatör ve servis sağlayıcılar ülkenin ekonomik gelişiminde ve istihdamda önemli rol oynuyorlar. Kenya hükümeti de bilişim sektörüne, özellikle de telekom sektörüne stratejik önem addediyor.


Kenya’da ilk mobil operatörün lisansı 1997’de verilmişti. O günden bu yana mobil dünya iyi gelişme gösterdi, ülkede. Ama halen altyapı anlamında yetersizlikler göze çarpıyor ve yatırım ihtiyacı bulunuyor. Dünyanın en büyük telekom operatörlerinden France Telecom, Eylül ayı içinde Kenya ile ilgili planlarını açıklamıştı. Şirket, Kenya'yı tüm Doğu Afrika pazarına yayılmak ve güçlenmek için bir merkez olarak kullanacak. France Telecom, Telkom Kenya’nın yüzde 51’ine de sahip. Telkom Kenya, France Telecom işbirliğiyle Orange markası altında bir mobil telefon ağının lansmanının yaptı ve bu Safaricom ve Zain ardından Kenya’da Telkom’u üçüncü mobil servis sağlayıcı yaptı. GSM operatörleri tarafında, Safaricom yüzde 66, Zain ise yüzde 34’lük bir paya sahip.


2007 sonu rakamlarına göre 35 milyonluk nufusa sahip Kenya’da nufusun yüzde 3,5’luk bir kesimi, yani 1 milyon 200 bin internet kullanıcısı vardı.


NİJERYA


Batı Afrika’da yer alan Nijerya, Afrika’nın nüfus olarak en büyük ülkelerinden biri. Yaklaşık 130 milyon nüfusa sahip ülkede, 2007 başı itibariyle 5 milyon internet kullanıcısı vardı. Bu toplam nüfusun yüzde 3’lük bir oranını oluşturuyordu.


Nijerya’da telekom sektörünün manzarası 2001’de kökten değişti demek mümkün. 2001’de üç GSM ağı operatörünün lisans alması ve bir yıl sonra 2002’de bu üç operatörü bir dördüncüsünün izlemesi sektörün çehresini değiştirdi. Ülke 2001 yılından bu yana, her yıl büyük büyüme oranlarıyla telekom sektöründe gelişme gösteriyor. Ülke, Fas ve Mısır’ı geçerek, kıtanın en büyük ikinci mobil pazarı olmuş, bu listede Güney Afrika’nın ardına yerleşmişti.


2008’in başında Nijerya bu listede zirveye çıktı. Nijerya 47 milyon aboneyle 42,3 milyon aboneli Güney Afrika’nın önüne geçip kara kıtanın en büyük mobil pazarı haline geldi. Ağ operatörleri Nijerya’da milyonlarca dolarlık yatırımlar yapıyorlar, ağlarını ve altyapılarını geliştiriyorlar. 3G servislerinin de başlamasıyla pazarda rekabet oldukça arttı. Nijerya dışkaynak pazarında da iddialı olmak istiyor. Nijerya, genç nüfusu, ucuz işgücü gibi etkenlerle bu pazarda avantajlara sahip.