Bilişim 26 AĞUSTOS 2011 / 16:27

Siyah kuğu körlüğü, kasayı boşaltıyor

Siyah kuğuyu göremeyen kasasını boşaltıyor

Oxford Üniversitesi ve McKinsey’in araştırmasına göre, her 6 büyük BT projesinin 1 tanesi bütçesini ortalama yüzde 200 aşıyor.



Araştırmaya göre, teknoloji harcamaları da, inşaat veya diğer büyük projelere kıyasla, kontrol dışına çıkmaya 3 kat daha müsait. Araştırmacılar, nadir ama yüksek etkili sorunların da bu sıkıntıların temeli olduğunu belirtiyor ve bunları ‘siyah kuğu’ olarak tanımlıyor. Bu da şirketlerin erişilebilir bütçelerini aşıp, kırılgan şirketlerde iflas noktasına varabiliyor.

Araştırmada bin 471 büyük ölçekli, 170 milyon dolardan fazla maliyeti olan global BT projeleri ele alındı. Buna göre, birçok proje bütçesini yüzde 30 aşarken, altıda biri de bütçesinin ortalama üç katı maliyete ulaştı. Çalışma ayrıca geleneksel risk modelleme sistemlerinin yeterliliğine dair soru işaretlerini de artırıyor. Çünkü bu modelleme sistemlerinin BT projeleri ile bağlantısında bir boşluk var ve büyük ölçekli bilişim harcamaları da, beklentilerin dışına çıkmaya 20 kat daha uygun.

Araştırmacılar buna ‘siyah kuğu körlüğü’ diyor. Bu körlük; BT kararları için kendini gösteriyor, bu yatırımları yapanlar proje planlarında kâr oranı düşük, ama yüksek etkili riskleri göz ardı etmeye meyilli oluyor. Araştırmacılara göre BT yöneticileri bu siyah kuğuları görmemeye eğilimli. Çünkü onlara göre bu risk çok nadirdir ve bir başkasının başına gelme olasılığı da daha yüksektir. Ama BT yöneticilerinin bu görüşlerinde hatalı olduklarını beliren araştırmacılara göre, aslında bu riskler insanların düşündüğünden çok daha fazla, daha sık hayata geçiyor.

Buna örnek olarak, İngiliz Auto Windscreens firmasını ve onun kontrolden çıkan projesini gösteren araştırmacılar, “Şirket, İngiltere’nin en büyük ikinci otomobil ön camı tamir şirketiydi. Yeni bir BT sistemi kurmak istediler, ama beceremediler ve bu da büyük sorunlar yarattı. Şirket, şubat ayında hukuki sorunlarla karşı karşıya geldi” dediler.

Araştırmacılar, siyah kuğuların genelde sadece bir yazılım konusu olarak sayladığını, ama sonrasında, ekonomik kriz, finansal sıkıntılar gibi türlü sorunların aynı zamanda hayata geçmesiyle risklerin de katlanarak büyüdüğünü belirtiyor. Uzmanların şimdiki hedefi; BT yönreticilerine kontrol dışı projelerden uzak durabilmelerini sağlayacak anaçlar geliştirmek. Çünkü yöneticiler siyah kuğuya dönüşmeye çok elverişli. Bu nedenle bunları tanımlayabilmeleri ve bunlardan uzak durabilmeleri gerek.