Bilişim 01 MART 2013 / 10:46

Sağlık Bakanlığı kişisel verileri toplayamayacak

Sağlık Bakanlığı kişisel verileri toplayamayacak

Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla, Sağlık Bakanlığı’nın mahremiyet kapsamına giren “kişisel bilgileri toplama, işleme ve paylaşma yetkisi” elinden alındı.



Kasım 2012’den bu yana yürürlükte olan 663 sayılı “Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının teşkilat ve görevleri hakkında kanun hükmünde kararname”nin birçok maddesinin iptaliyle ilgili olarak Anayasa Mahkemesi’ne “iptal” istemiyle yapılan başvuruyu değerlendirildi ve 14 şubat 2013 çarşamba günü yapılan mahkeme toplantısında görüştüğü dosyaya dair “kısmi iptal” kararı verdi.

Söz konusu kararnamenin “bilgi toplama, işleme ve paylaşma yetkisi” başlıklı 47. maddesinin ilk üç fıkrası “kişisel mahremiyet” kapsamında hükümler içeriyordu ve bu üç fıkranın üçü de anayasa mahkemesi kararıyla iptal edildi.

Bu iptal kararıyla birlikte Sağlık Bakanlığı’nın sağlık hizmetleri çerçevesinde gerçekleştirdiği ve “sağlık net 2” adı verilen bir sistem aracılığıyla sürdürdüğü, kişilerin sağlıkla ilgili kişisel verilerinin toplanması, işlenmesi ve paylaşılmasına dair yetki ve tasarruflar tümüyle ortadan kalkmış oldu.

Kamunun sağlık alanında vatandaşlardan e-devlet uygulamalarını geliştirmek adına topladığı verilerin toplanması ve işlenme imkânı ortadan kaldırıldı. Bu bağlamda, kişilerin açıkça anlayarak, bilgilendirilmiş rızaları olmaksızın, herhangi bir kişisel bilgiyi herhangi bir hizmetten yararlanması gerekçe gösterilerek vermek zorunda olması, bunların onun istem, bilgi ve rızası dışında işlenmesi ve paylaşılması mümkün değil.

Karar kamuda büyük veri uygulamalarının önüne geçer mi?

Alınan karar, kamuda “büyük veri” uygulamaları kullanımının önüne geçiyor gibi görünse de sağlık alanındaki kullanıcı verileri “mahrem” olduğu için korunmalıdır. Yani büyük veri uygulamaları kişilerin kimliklerini tespit etmeden, hastalık gibi mahrem bilgileri konu edinmeden çalışarak katma değer sağlamalıdır. Hem de bu verilerin paylaşılması yetkisinin kimsede olmaması gerekir.

Yine de kamu kurumları, belediyeler kullanıcıların verilerini işleyerek katma değerli hizmetler üretilmesini sağlayabilir. Bölgede oturan kişilerin eğitim durumları belirlenerek neler yapılması gerektiği konusunda fikir geliştirilmesi gibi kritik stratejilerin belirlenmesinde büyük veri kullanılabilir.

Daha önce de CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hakkında soru önergesi vermişti. Önergede, SGK’nın hasta vatandaşların bilgilerini şirketlere satıp satmadığı sorulmuştu. Geçtiğimiz haftaysa SGK Başkanı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı Fatih Acar görevden alınarak yerine yardımcısı Yadigar Gökalp İlhan atandı.

Anayasa Mahkemesi'nin aldığı kararın detaylarına http://www.anayasa.gov.tr/index.php?l=gundem&id=449&hlkey=2011%2F150 adresinden ulaşabilirsiniz.