Bilişim 06 MAYIS 2015 / 12:53

Büyük veri nereye gidiyor? Finans sektörü için neden kritik?

Büyük veri hakkında söylememiz gereken belki de en önemli nokta son birkaç yılda tüm sektörlerde sadece konuşulan bir konu olmaktan çıkıp birçok kurumda artık deneyimlenebilir noktaya gelmiş olması. Finans sektöründe de artık büyük verinin çeşitli uygulama alanlarını görmek mümkün. 



Geçtiğimiz senelerde Türkiye'de finans sektöründeki bir çok şirket, büyük veri ile gelebilecek iş değerinin yanında bu teknolojilerin yönetim ve işletim risklerini de öngörerek bir anlama ve hazırlık sürecinden geçti. Bu çalışmalar daha çok BT içerisinde Ar-Ge ya da mimari bölüm bünyesinde oluşturulmuş 3-4 kişilik ekiplerle yürütüldü. Bu ekipler öncelikle açık mimari sistem ve yazılımlarla kurdukları bu altyapılar üzerinde BT odaklı iş soruları oluşturarak denemeler yaptılar. Hemen tüm bankaların denediği uygulama, sistem loglarının büyük veri ortamında ucuz maliyetli olarak saklanması, bu verilerin işlenmesi ve çıkacak öngörü ile sistem hatalarının erken tespiti ya da kullanıcı bakış açısı ile sistem süreç iyileştirmesi oldu. Şu anda gelinen noktada ise bir çok bankada bu ortamların kurumsal ihtiyaçlara hizmet edecek şekilde evrilmeye çalışıldığını ve bu amaçla da kurumsal yönetişim noktalarının da değerlendirme sürecine girdiğini görmekteyiz.

Büyük veri projeleri için doğru altyapı ve çözüm yaklaşımının seçimi aslında kolayca verilebilecek bir karar değil. Çünkü yapılan seçim sadece performans ve fonksiyonalite bazlı bir altyapı seçimi olmaktan öte, kurulan altyapının kurumsal yönetişim kurallarına göre işletimi, izlemesi, veri güvenliği, vs. birçok konunun nasıl adresleneceğini belirlemek son derece önemli. Yanı sıra, büyük veri altyapısı için bir teknoloji şirketinin Appliance çözümünde karar kılındı ise bu durumda o şirketin büyük veri proje tecrübesi, yerel ve küresel kaynaklarının sayısı, işletim modeli esnekliği gibi birçok konuda da seçim yapılmış oluyor.

Ayrıca şirketlerin iş birimleri ne kadar erken bu değerlendirme sürecine dahil edilirse o kadar kaliteli bir teknoloji seçimi yapılmış ve proje devreye alınmış oluyor. Büyük veri dünyasında güvenlik, metadata, izleme gibi tüm alanlarda oldukça dağınık ve onlarca açık kaynak kodu ile desteklenen bir ekosistemden bahsediyoruz. Dolayısı ile iş birimlerindeki çalışanların projenin içerisine erken dahil edilmesi, yukarıda bahsettiğimiz yönetişim konularının da o ölçüde rafine edilerek teknoloji ve tedarikçi seçimi yapılmasını kolaylaştıracaktır.

Aksi takdirde büyük bir heyecanla başlayan bu yolculuk kurumu uzun süreli bir örnek iş değeri üretememe ya da üretilebilse bile katlanılamaz seviyede ve zorlukta eforlarla bu sistemi ayakta tutma noktasına getirebilir. Teknoloji şirketlerinin büyük veri alanındaki yetkinliklerine baktığımızda odak alanı danışmanlık ve çözüm üretmek olan şirketler çok daha avantajlı bir konuma sahip. Kutu satışı yapıp çözümün uzun süre hayata geçirilemediği bir müşteri deneyimi yerine, belli bir metodoloji çerçevesinde tüm veri yönetimi adımlarının analizi ile birlikte sunulan bir çözüm müşteri gözünde çok daha değerli oluyor. Özetlemek gerekirse büyük veri açısından bu yıl ve önümüzdeki yıl gerçek anlamda iş değeri katacak çözümlerin kurgulandığı, bunun örneklerinin çokça görüldüğü bir dönem olacak.

Finans sektörü büyük veriden nasıl yararlanabilir?

Finans sektöründe büyük veriden birçok alanda yararlanmak mümkün. Konuyu sadece pazarlama kapsamında düşünmek büyük veri uygulamalarına haksızlık etmek olur.

Elbette büyük veri çözümünden ilk yararlanmak isteyenler şirketlerdeki pazarlama ve müşteri ilişkileri ekipleri olacaktır. Müşterinin dijital kanallardaki verisinin analitik modellere katılması, yapısal olmayan müşteri iletişimlerinin duygu analizi (e-posta, çağrı merkezi, ziyaret raporları gibi ), müşteri sosyal ağ haritalarının çıkarılması (finansal ağ haritaları da dahil ) gibi birçok örnek çalışma alanı sayabiliriz. Ancak biraz daha büyük resme baktığımızda aslında büyük veri uygulamalarını bir keşif alanı gibi konumlandırmak ve şirketin geneline hizmet veren yapıdaki bir çözüm gibi düşünmek en doğru yaklaşım olacaktır.

Bir örnek vermek gerekirse müşteri kaybına giden yolun bulunması ile müşterinin kredi ödeyemez duruma düşmesine giden yolu bulmak, bir veri bilimci için çok da farklı analizler değil. Bu sebeple büyük veri uygulama alanlarının risk yönetimi, iç ve dış teftiş yönetimleri, finansal yönetimler gibi bir çok farklı iş kolunda kullanılabileceğini öngörüyoruz.

Yapısal ya da yarı yapısal diyebileceğimiz birçok verinin analize katılması, bu analizlerin çok büyük veriler üzerinde kısa sürelerde yapılabilmesine ek olarak bu analitik döngünün hızlı işletilebilmesi de bir o kadar kritik. Özellikle finans kuruluşlarının çok ciddi bir rekabet içerisinde olduğu bu dönemde veri bilimcilerinin bu çalışmaları hızlı ve kolay yapabilmelerinin yanı sıra görselleştirme de bu analizlerin başarısında çok büyük bir önem kazanıyor.

Son olarak büyük veri projeleri ile ilgili elde edilen analitik öngörüler ancak operasyonalize edildiği sürece geri dönüşüm sağlayacaklar, bu yüzden önümüzdeki dönemde büyük veri projelerinin finans kurumlarının gerçek zamanlı kampanya ve aksiyon sistemleri ile de entegre olduğu ve elle tutulur sonuçlar üreteceği bir dönem olacağını düşünüyoruz.

 

Özgür Kaynar
ETİKETLER : büyük veri finans