Bilim 02 EYLÜL 2013 / 15:48

Laboratuvar ortamında beyin yetiştirildi

Bilim insanları ilk defa laboratuvarda beyin ‘yetiştirdiler’. Deri hücrelerinden yaratılan organ, dokuz haftalık bir insan fetüsü kadar gelişkin.

Nature dergisinde yayınlanan çalışmaya göre bilim insanları, beyin geliştirme çalışmalarının bir parçası olarak laboratuvar ortamında deri hücrelerinden ainyatür insan beyinleri yetiştirdiler.

Minik beyinler
Viyana Moleküler Biyoteknoloji Enstitüsü’nden Juergen Knoblich şöyle ifade ediyor: “Üç ya da dört milimetre kulağa fazla gelmeyebilir, ama mikroskopla çalışmaya alışkın insanlar için çok şey ifade eder. Organoidlerimizde bulduğumuz bireysel beyin alanlarının boyutları, gelişiminin bu aşamasında olan normal organların boyutlarından çok da farklı değil”.Mini beyinler 4 milimetreden daha kısalar, ama araştırmacılar bunların dokuz haftalık gebelik durumundaki bir fetüs kadar gelişkin olduğunu ve gerçek embriyonik beynin üç boyutlu karmaşık yapısına bile sahip olduğunu belirtiyorlar.Ancak son çalışmada besin jelinin bir zerresi, üzerinde minyatür bir organ haline gelecek beyin hücrelerinin gelişebileceği üç boyutlu bir yapı iskelesi olarak kullanıldı.

Bilinç potansiyeli var demek etik dışı olur
Bilim insanları bu ilkel beyinleri “beyinsel organoidler (organ şeklinde, organsı)” olarak adlandırıyorlar, bu yaşayan yapıları öz farkındalık ya da bilinç potansiyeline sahip olan gerçek insan beyinleri olarak görmek için henüz çok erken olduğunu, ayrıca bu aşamayı geçmenin etik olarak yanlış olacağını belirtiyorlar.
Mikrosefaliden sonra sizofreni ve otizm tedavisi
Dr. Knoblich organoidlerin şimdiden mikrosefali hastalığını aydınlığa kavuşturduğun belirtiyor. Mikrosefali ile ilgili yeni bilgiler, beynin rahim içinde iken doğru büyüklüğe ulaşamadığı zaman oluşan ve otizm ve şizofreni gibi beyin gelişiminde erken dönem bozukluklarla ilgili olan hastalıklarla ilgili tedavilerin geliştirilmesinde kullanılacak. '' diyen Knoblich
“Bu teknik, beyin gelişiminde insana özgü özellikleri çalışabilmemizi sağlıyor. İnsan ortamında bireysel genlerin işlevlerini analiz edebiliyoruz ama sonunda şizofreni ya da otizm gibi daha yaygın görülen hastalıklar hakkında da ilerleme göstereceğiz.'' diyerek insan sağlığı adına geleceğe dair umut verdi.
Yorumlar
Edinburgh Tıbbi Araştırmalar Konsülü İnsan Genetiği Birimi’nden Andrew Jackson da organoidlerinin, tahmini olarak 100 milyar sinir hücresi ve çok daha fazla sinirsel bağlantıdan oluşan, insan beynini çalışmanın yeni bir yolunu sunduğunu belirtti. Jackson “Bir hücre kültüründe bu derece karmaşık bir doku üretebilmenin, laboratuvarlarda insan hastalıkları ile ilgili yapılan çalışmalar için son derece önemli bir gelişme olduğunu ” belirtti.
Bonn Üniversitesi’nden bir kök hücre uzmanı olan Oliver Bustle da şunları belirtti “Bu yapılar sadece laboratuvarda üretilen özel ürünler değiller… Bu organoidler insan beyninin beyinsel korteksinin oluşumundaki ilk aşamaları yeniden yaratıyorlar, böylece beyin gelişimi ile ve sinirlerin gelişimi ile ilgili bozukluklar hakkındaki çalışmalara yardımcı oluyorlar.”
ETİKETLER : beyin kök hücre organoid