Bilim 12 EYLÜL 2011 / 09:17

Kral yengeç istilası başladı

Küresel ısınma: Kral yengeç istilası başladı

14 milyon yıl önce yaşadıkları bölgede görülen kral yengeçlerin 10 yıl içinde karaya çıkması bekleniyor. Sebepse yine aynı; küresel ısınma. Dumlupınar Üniversitesi Biyoloji Yüksek Lisans Öğrencisi Duygu Şişek'in haberi...



Yapılan yeni bir araştırmaya göre Batı Antarktika Yarımadası'nın etrafını kuşatan sularda çok fazla sayıda kral yengeci olduğu tespit edildi. Yengeçlerin küresel ısınmayla birlikte değişen su sıcaklıklarından etkilendikleri için bu bölgeye akın ettikleri düşünülüyor.

Daha önce Antarktika'da sadece Ross denizinde rastlanılan kral yengeçleri, son bulgulara göre Batı Antarktika'da kıta sahanlığı boyunca 120 km ilerleyerek geniş bir alanda yayılım gösteriyor. Kırmızı bir avcı (predator) olan tür, taksonamistler tarafından henüz beş yıl önce Neolithodes yaldwyni adı ile tanımlandı.Ekosistem mühendisleri olarak da bilinen kral yengeçler, deniz tabanına doğru çukurlar kazarak solucan ve diğer küçük deniz canlıları ile besleniyor.

Manoa'daki Hawaii Üniversitesi’nden Laura Grange önderliğindeki ekip, uzaktan kumandalı keşif gemileri ile Antarktik Yarımadası açıklarındaki sularda geniş çaplı araştırmalar yaptı. İki kilometrenin üzerinde iz süren robot kameralar 850 metreden daha alçak ve suyun oldukça ılık olduğu (1.4 derece) yerlerde 42 yengeç türü belirledi. Palmer Deep derinliklerinde ise yengeç nüfusunun 1.5 milyonun üzerinde olduğu kaydedildi.

Biyolojik çeşitliliğin ciddi oranda azalması bekleniyor

Yengeçler 10cm ölçülen kabuklarına karşın kendilerinden beklemeyecek bir beceri ile okyanusun yumuşak tabanına 20cm'e kadar uzanan derinliklerde yarıklar açtığı ve sediment yığınları oluşturdukları görüldü. Robotlarla belirlenen hamile dişi yengeçler ise bu canlıların üreme döneminde olduklarını gösterdi.

Hawaii Üniversitesi’nden deniz bilimci Craig Smith istilacı kral yengeçlerin Antarktik denizi dibindeki tüm deniz kestanelerini yiyerek biyolojik çeşitliliği ciddi oranda azaltacaklarını öngörüyor.

Deniz tabanındaki sedimentlerden, yengeçlerin 14 milyon yıldır batı Antarktika yarımadasının derin olmayan soğuk sularında yaşamış oldukları anlaşılıyor. Küresel ısınmaya karşı dünyanın en savunmasız bölgesi olarak adlandırılan yarımadadaki kıta sahanlığı suları her on yılda 0.1 derece ısınmakta olduğu biliniyor. Bu doğrultuda bugünlerde denizin soğuk derecelerine kadar yayılmasını sınırlandırdığı N.yaldwni'nin 10-20 yıl içersinde kıyıların üzerine kadar ulaşacağı tahmin ediliyor.