Bilim 05 EYLÜL 2011 / 16:15

Felaketlerde cep telefonlarının kullanılacağı sistemler geliştiriliyor

Felaketlere karşı mobil çözümler geliştiriliyor

Taşınabilir telefonlar, doğal felaketlerden kaçan insanlara acil yardımların ulaştırılabilmesi için kullanılabilir. Haiti depremindeki nüfus hareketlerini inceleyen biliminsanları önemli bulgulara yer verdi.



Konuyla ilgili hazırlanan bir çalışma BBC News’ta yer aldı. Rapor, Haiti depreminin ardından bilim adamlarının iki milyon el cihazının ortaya koyduğu konum bilgisi baz alınarak, nüfus hareketlerini nasıl haritalandırdığını ortaya koyuyor. Bu bilgi yardım kuruluşlarına da erzakları ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilmeleri için rehber oldu. Araştırmacılar şimdi ise gelecekteki felaketlere karşı lokasyon analizi sağlayacak bir STK oluşturma çabası içinde.

2010 Haiti depreminin ardından, birçok insan başkent Port au Prince’i terk etti. İsveç’ten Karolinska Enstitüsü ve Columbia Üniversitesi’nden uzmanlar ülkenin en büyük mobil ağı olan Digicel’den, baz istasyonlarından anonim bilgiler sağlamasını istediler.

Bu veriye göre, tahminen 600 bin Haitili depremin ardından ilk 19 gün içinde başkenti terk etti. Bilim adamları da bu analizleri sahada çalışan yardım çalışanlarına iletti. Böylece göçmen sayısı tespit edilebildi ve yardımlar da belli bazı noktalar hedeflenerek ulaştırılabildi. Yılın ilerleyen döneminde Haiti’de kolera salgını başlayınca da araştırmacılar bu salgına karşı hızlı hamle yapma fırsatı buldu. Uzmanlar bu süreci, “Hızla mobil telefon verisi aldık ve 12 saat içinde kolera riskini bölge bölge sınıflandırabilme imkanımız oldu” sözleriyle anlatıyor.

Dünya nüfusunun yüzde 86'sında mobil ağ bağlantısı bulunuyor

Uzmanlara göre bu model dünyanın her yerinde uygulanabilir. Çünkü küresel nüfusun yüzde 86’sının mobil ağ bağlantısı var. Buna karşılık, Libya’da olduğu gibi askeri çalkantının olduğu noktalarda bu uygulamayı kullanmak pek kolay olmaz. Oysa doğal felaketlerde aslında herkesin hedefi, insanları kurtarmak olmalı.

Bu arada mobil yapılar, Haiti’yi vuran felaketin ardından yararları test edilen birçok teknolojik çözümden sadece biri. Depremin ardından Haitililer web ve sosyal ağları kullanarak birbirleriyle iletişim kurmaya, ailelerine nerede olduklarını bildirmeye çabaladılar.

Açık bir kitlesel kaynak kullanım yapısı olan Ushahidi projesi bu bilgileri online bir harita inşa etmek, hasarlı noktaları, su ve gıda sıkıntısı olan yerleri gösterip, kayıp insanların raporlamasını yapmak için kullandı. Ushahidi’nin kurucularından Erik Hersman, bu bilgileri de gerekli kişilere ulaştırdıklarını vurguluyor. Uzmanlar da farklı kitlesel kaynak kullanım yapıları arasındaki işbirliğini çok olumlu olarak nitelendiriyor ve gelecekteki felaketlere karşı bunların çok daha güçlü bir yanıt ortaya koyacağına inanıyor.