Araştırma 22 NİSAN 2015 / 13:42

BT yatırımlarında rutinden çıkma zamanı

2015 Gartner CIO Gündem Raporu, önceliğin dijital olduğunu açık bir biçimde ortaya koyuyor. Öyle ki, bu önceliği doğru anlayıp kurgulamak her sektörde ve her ülkede kazananları ve dolayısıyla kaybedenleri belirliyor.



İş dünyasının son yıllarda aklı fikri bulut bilişim, mobilite, sosyal medya, büyük veri gibi unsurlarda. Tüm bu başlıklarda kurumsal ihtiyaca uygun yatırımların yapılması, bundan sonraki adımlara, yeni sayısal teknolojiler, eğilimler, fırsatlar ve kaçınılmaz olarak tehditlere hazır olmayı gerekli kılıyor.

Bu arada, kurumsal sayısallaşma adımlarında önderlik rolü artık sadece CIO'da değil. Çünkü artık BT ve yenilikler konusunda farkındalık seviyesi son derece yüksek CEO'lar işbaşında ve onların CIO'lardan beklentileri ön planda. Yani gelişen bir rol dağılımı var. Araştırmaya göre, bu aynı zamanda fırsat demek ve bu yolda CIO'ların da önce ‘dijital’ felsefesini tümüyle benimsemesi şart. Buradan da anladığımız gibi, konu sadece bilişim konusunda yetkin CEO'lar değil, geleneksel komuta-kontrol yapısını vizyon ile geliştirmeyi beceren CIO'lar. Yani geleneksel kabukları terk etme ve dijital liderlik yolunda ilerleme zamanı.

Kurumsal BT'de üçüncü devir: Sayısallaşma

BT başlığında kurumsal hayatta üçüncü bir devir başladı. Bilgi ve teknolojinin birleşiminin iş hayatında köklü değişim ve faydaları yarattığı bu dönemde iç süreçlerin etkinliğinden daha da önemlisi rekabette öne çıkan yeni ürünler, hizmet ve iş modelleri ortaya koymak.

Sayısallaşma bu açıdan bakıldığında, her ölçekte her sektörden şirketin dönüşümü anlamına geliyor. Bu dönüşüm hiç olmadığı kadar yoğun fırsatları ortaya koyduğu gibi, CIO ve BT birimleri için yepyeni mücadeleler anlamına geliyor.

Dijital fırsatlar her yerde, ama bu yıl araştırmaya katılan CIO'ların yüzde 89 gibi büyük çoğunluğunun hemfikir olduğu bir unsur var: Dijital dünya; yeni, eski bilinenlerden tamamen farklı ve daha yüksek seviyede risk demek. Ve yüzde 69'luk kesimin yanıtlarına göre, bu devleşen tehditler karşısında risk yönetimi disiplini aynı hızda gelişim sergilemiyor. İşte bu nedenle söz konusu gelişimin paralelinde, CIO'ların kurumsal performansla riski dengeleme becerilerini geliştirmeleri şart.

Bulut, mobil, sosyal ve bilgi daha da öne çıktı, merkeze geldi

Gartner'ın 'Nexus of Forces' olarak adlandırdığı bu dörtlü, kurumsal BT yapılarında önemini artırıyor. Ancak BT bütçelerinin kayda değer bir büyüme sergilemediği de aşikar. CIO'lara göre, BT harcamalarının yüzde 79'u varolan BT yapısına gidecek. Ama ‘dijital inovasyon’ kavramının bu gibi rutin BT harcamalarının 'dışında' yer aldığını bilmek şart.

Araştırmaya katılan CIO'ların 2015 yılı 5 yatırım önceliğin 3 tanesi iş zekâsı ve analitik, bulut ve mobil olarak sıralanıyor. Ama mevzu, bu öncelikleri kurumda teknik yaratıcılıkla konumlandırıp sonra geleneksel iş rutine devam etmek de değil. Yani standart bir yatırımdan daha fazlasını yapmak gerek. Dijital teknolojinin yeni dalgaları hiç olmadığı kadar hızlı geliyor. Bu nedenle yeni teknolojileri ve eğilimleri kurumsal hayatta, ürün ve hizmetlerde konumlandırmaktan daha fazlasını yapmak, kurumsal bir dönüşümü hayata geçirmek gerek.

Bu kolay bir iş değil, tamam, ama araştırmada da dikkat çekildiği gibi, gelecek en az 10 yılda her sektörün lider şirketleri için teknoloji odaklı inovasyon, kurum kültüründe bir standart olacak.

CIO'larda bir ‘lider’ yaklaşımı gelişmeli

Araştırmaya katılan CIO'ların yüzde 9'undan fazlası şirketlerinde bir CDO (chief digital officer) olduğunu belirtiyor. Bu oran geçtiğimiz yılki araştırmada ise yüzde 6.6 idi. CEO araştırmasında da yüzde 40'tan fazla CEO, 'dijital' başlığındaki işleri üstlenen kıdemli bir yöneticiye sahip olduğu bilgisini veriyor. Sözün özü, dijital liderlik rolleri büyüyor ve dijital liderliğin fazlasıyla dinamik olacağı da aşikar. Tabi bu liderliğin, ortalama bir CIO 'dan daha farklı olduğunu da bilmek gerek. Kurumsal dijital başarı için gereken dijital kültürel devrimi başlatmak adına CIO'lar ve kurumların üç alanda liderlik söz konusu olduğunda eski ve yeni arasında proaktif bir biçimde manevrayı becerebilmesi gerek: Bilgi ve teknoloji, değer, insan.

Liderlik ve yönetim alışkanlıkları sil baştan

Sayısallaşma artık bir tercihten çok daha fazlası, tüm kurumsal hayatın merkezi ve süreçlerin hepsinin tepeden tırnağa değişmesinin kaynağı. Bu tabloda bir CIO, ortaya harika bir BT yapısı koyabilir. Ama bu zamanda bu yetmez. Bunun yerine CIO'nun güçlü bir lider rolü oynaması için benzersiz bir dönemdeyiz. Bu liderlik, işin uçtan uca dönüştürülmesi adına da bulunmaz bir fırsat. Bu yolda CIO'nun görev ve sorumluluklarını tam olarak bilip buna uygun ve herkesin onayladığı adımları atması, CEO ve diğer C seviyesindeki yöneticilerin desteği ile ilerlemesi artık hiç olmadığı kadar önemli.

-Yatırımlarda öncelikler-

Sıralama Yatırım Başlığı 2014 (%) 2015 (%)

1 İş zekâsı / analitik 41 50

2 Altyapı ve meri merkezi 31 37

3 Bulut 27 32

4 ERP 26 34

5 Mobil 24 36

6 Sayısallaşma / Sayısal pazarlama 17 11

7 Güvenlik 13 11

8 Networking, ses ve veri iletişimi 12 12

9 Müşteri ilişkileri 11 8

10 Sektöre özel uygulamalar 9 10

11 Modernizasyon 7 7

12 Kurumsal uygulamalar 6 2

 

--Rutin perspektiften dijital perspektife geçiş--

Dijital bir dünyada başarılı olmak için kurumlar katı iç yapılarında dönüşümü hayata geçirmek, bu yolda ilk adımı da kurumsal bir dijital perspektif kurgulayarak yapmalılar. Önceliği dijital olarak belirleyip, BT yapısındaki ve yatırım önceliklerindeki rutini kırmanın önem taşıdığı bir dönemde, iç işleyiş de buna uyum sağlamalı. Örneğin pasif bir raporlamanın yerini, yorumlara erişmek için sürekli aktif bir arama alışkanlığı almalı. Yani geriye bakarak önünü görmeye çalışmak yerine, paydaşların yorumları ile ilerlemek, tahminsel analizlerle ileriyi görmeye çalışmak şart. Mahşerin dört atlısı, yani Gartner'ın deyimiyle 'Nexus of Forces', bulut, mobil, sosyal ve bilginin buluşma noktası ve artık erişilmesi güç, bazı şirketlere mahsus bir BT yapılanması, bilişim algısı değil. Tersine, tüm bu başlıklar sayısal bir iş için vazgeçilmez parçalar. Farklı şirketler de bu gerçeğin bilincinde, yeni dijital teknoloji ve eğilimleri keşfediyor, kurumsal yarışa farklı bir anlam katıyorlar.

Değer odaklı liderlikten 'değerli olanı görebilen' liderliğe geçiş

CIO'ların ve doğal olarak şirketlerin küçük bir bölümü yatırımlarını başlık başlık ayrıştırıyor. Ama araştırmada da dikkat çekildiği gibi, hele de BT odaklı yatırımlar, diğer yatırım gerekçelerinden apayrı bir biçimde ele alınmalı. Gerçek fırsat ve faydayı görebilmek, bu yeni yatırımla oluşan bütünü yönetebilme becerisini ortaya koyabilmek gerek. Burada da kurumsal bir BT etkinliğinden ziyade, BT'yi kurumsal bir değer yaratma aracı olarak kullanabilmek gerekiyor. Bu arada CIO'ların BT değer ölçütlerini, kurumsal değerlerle birlikte yeniden ele alması, yeni ölçüler ortaya koyması şart.