BTnet Teknoloji Haber Portali

Bilişim sektörü her ne kadar “Yetişmiş insan açığımız var” söylemiyle günlerini geçirse de, şirketler en ufak ekonomik krizlerde bile deneyimli çalışanlarıyla yollarını ayırmakta tereddüt etmiyor. 

Bilişim şirketleri uzun süredir bir dönüşümün içinde. 70’li yıllardan bu yana önemli bir ivmeyle dünyanın tepesine oturan dev teknoloji şirketleri, bugünlerde yaşanan dönüşümle birlikte artan rekabet koşullarında hayatta kalmaya, kendilerine yeni yollar açmaya çalışıyor. Peki, bu süreçte ne tür şirketler, hangi rotayı izliyor, kimler başarılı oluyor?

2011 yılı işten çıkarma yılına döndü

2011 yılının ilk yarısında, belki de olması gerekenden de fazla büyüyen şirketlerin kemer sıkma politikaları nedeniyle işten çıkarmaların başladığı görüldü. Dünyanın en büyük cep telefonu üreticisi konumunu ‘henüz’ yitirmeyen Nokia, son dönemde ayak uyduramadığı akıllı telefon pazarında 2011 yılının ilk çeyrek döneminde pazar payının yüzde 29 seviyesine gerilediğine şahit oldu. Bu rakam 90’lı yıllardan bu yana şirketin en düşük pazar payını gösteriyor. Sert düşüşün önüne geçmek için Microsoft’tan Stephen Elop’u CEO olarak görevlendiren Nokia yönetimi, şirketteki büyük dönüşümü de başlatmış oldu.

Stephen Elop, ilk olarak akıllı telefonlarda kullanıcıların beklentilerini karşılamakta zorlanan ve Nokia’nın kendi himayesinde bulunan Symbian işletim sisteminden vazgeçerek yeni nesil Nokia akıllı telefonlarında Microsoft’un Windows Phone 7 işletim sisteminin kullanılması konusunda cesur bir anlaşmaya imza attı. Symbian’ın yanında Intel ile birlikte geliştirilen MeeGo işletim sistemini de ikinci plana atan Elop, şirketin giderlerinde de kısıntıya gitme kararı aldı.

Bu kararların sonucu olarak Nokia, 2012 yılının sonuna kadar 7 bin kişiyle yolların ayrılacağını duyurdu. Şirket bu sayede 2013 yılına kadar giderlerden 1 milyar dolar tasarruf etmeyi hedefliyor. Diğer yandan, Microsoft ile işbirliğinden beklenen verim alınamazsa Nokia’yı çok daha zor günlerin beklediği bir gerçek.

Devlerin tahtı birer birer sallanıyor

Yaşadığı skandalla şirketin başından ayrılmak zorunda bırakılan Mark Hurd’ün yerine gelen Leo Apotheker ile yeni bir sürece giren HP, sıkıntılı günler yaşayan bir başka dev. Yeni CEO ile başarılı olduğu alanların yanında uzun vadeli planlarla ‘bulut bilişim’ ve web tabanlı mobil işletim sistemi ‘WebOS’ üzerine kurulu bir gelecek stratejisi belirleyen HP, son iki çeyrekteki başarısız ekonomik performansı nedeniyle yatırımcılar tarafından yüksek sesle eleştiriliyor.

Apotheker’nin gelişiyle birlikte geniş çaplı bir kemer sıkma operasyonu başlatan HP’de geçenlerde sızan bir iç yazışma “Harcanan her kuruşun takip edilmesi ve tüm işe alımların en düşük seviyede tutulması” konusundaki tavrı ortaya koydu. HP, 2008 yılında 13,9 milyar dolara satın aldığı Electronic Data Systems’in etkisiyle zor günlere adım attı. Satın almanın ardından çalışan sayısı yüzde 87’lik artışla 321 bin kişiye ulaşınca ‘gider kontrolü’ neredeyse olanaksız hale geldi.

Uzmanlar Apotheker’nin uzun vadeli planında bir hata görmese de, eski CEO Mark Hurd’ün Wall Street’e ‘sevimli’ görünmek için yaptıklarının şimdilerde sıkıntıya neden olduğunu ortaya koyuyor.

Ağların ustası da kaderin ağlarından kaçamıyor

Dünyanın önde gelen ağ teknolojisi şirketlerinden bir diğeri olan ve özellikle ağ teknolojileri üzerine yoğunlaşan Cisco’da da kemer sıkma politikaları çalışanları vurdu. Geçtiğimiz yıla göre hisselerinin değeri yüzde 24 düşen şirket, Temmuz ayında dünya çapında 6 bin 500 çalışanıyla, bir diğer deyişle tüm iş gücünün yüzde 9’uyla yollarını ayıracağını açıkladı. Şirket ayrıca Mayıs ayında, ülkemizde pek popüler olmasa da dünya çapında önemli bir kullanıcı kitlesine sahip olan Flip kameraların artık üretmeyeceğini açıklamış ve bu bölümdeki 550 çalışanın işine son vermişti.

Cisco CEO’su John Chambers, son dönemde kendi ürettiklerine benzer ürünleri daha uygun fiyatlara satan Juniper ve HP gibi şirketlerin pazar payı kapmaya başlamasıyla çalışanların işlerine son verirken, nispeten kârı az olan işlerden çıkmayı hedefliyor. Cisco bu işten çıkarmaların da dahil olduğu gider azaltma operasyonlarıyla 2012 yılında yaklaşık 1,3 milyar dolar tasarruf etmeyi planlıyor.

Akıllı telefon pazarı büyüyor, kavramın mucidi küçülüyor

Son olarak Blackberry akıllı telefonların üreticisi Research In Motion (RIM) iş gücünün yüzde 11’ini gözden çıkararak 2 bin çalışanıyla yollarını ayıracağını açıkladı. Gerekçe yine aynı, yani giderlerden tasarruf.

Şirket uzun dönemli başarı için istemese de bu işten çıkarmalara mecbur olduğunu duyurdu. Android ve iPhone’un sürüklediği piyasada geride kalmaya başlayan Kanadalı şirket, tablet piyasasına süreceği yeni tabletinin de rekabette geri kalacağı endişesiyle eleştirilerin odağına yerleşti.

Çözüm, yazılım ve servislerle teknolojiyi insana yakınlaştırmak

2011 yılının ilk yarısında işten çıkarmalarla gündeme oturan bu şirketlerin ortak özellikleri, hepsinin birer donanım şirketi olması. Günümüzde yazılım şirketlerinin genel bütçeden artık daha çok pay alması, şirketlerin gelişim sürecine de ayna tutuyor.

Apple gibi yazılım ve donanım bütünlüğünü sağlayan, Rovio gibi yazılımda, Amazon gibi bulut tabanlı hizmetlerde, Facebook gibi insan odaklı sosyal ağlarda, Groupon gibi e-alışverişin gelişiminden faydalanan kupon siteleri fikrinde başarılı olan şirketler, artık ‘geleneksel’ sayılabilecek donanım şirketlerinin yerini alıyor.

Günümüzde kısa vadede dönüşümü sağlayamayan ‘hantal’ şirketlerin ne denli zor duruma düştüğü net şekilde ortaya çıkıyor.